Početna Zanimljivosti Izvještaj američke CIA-e o zločinima tokom agresije na BiH – kolika je...

Izvještaj američke CIA-e o zločinima tokom agresije na BiH – kolika je odgovornost strana?

0
PODIJELI

Izraz “nema dobrih i loših u jugoslavenskom građanskom ratu” postao je kliše međunarodne zvanične politike i javnog mijenja još od ljeta 1992. godine. Ta floskula konstantno je ponavljanja u javnim miljejima gotovo svih država svijeta koje su pratile stanje na ratištima u Hrvatskoj i Bosni i Hercegovini. Gotovo da su u potpunosti izbjegavani nalazi međunarodnih posmatrača, organizacija za ljudska prava, nezavisnih reportera, Bassiounijeve komisije, pa čak i izvještaji američkog State Departmenta i CIA-e. Američki državni sekretar, Varen Kristofer je 1993. godine predložio da sve tri strane podijele odgovornost, kazavši Odboru za vanjske poslove u američkom Zastupničkom domu: “Vidjet ćete indicije o zločinima koje su počinile sve tri glavne strane jedna protiv druge”.

Krajem 1992. godine State Department je sakupio listu ratnih zločina, od kojih je strani Armije Republike Bosne i Hercegovine prepisano 18, što je iznosilo svega 6,3% od ukupnog broja zločina koje su registrovale američke tajne službe na terenu. List ‘New York Times’ je u svom broju od 9. marta 1995. godine objavio članak pozivajući se na podatke američke CIA-e da je procenat zločina koji je utvrđivan po svim stranam u ratu, za bosanskohercegovačku stranu dodatno opao, te se u izvještajima američke CIA-e izričito napominje da je srpska strana izvršila najmanje 90% zločina, dok ništa nije objavljeno za ostalih deset procenata. Izvještaj je bio baziran na podacima fotografiranja iz zraka, a za taj izvještaj jedan od glavnih šefova CIA-e kaže da su potpuno pouzdani i da su rezultat najpreciznije tehničke analize. Štaviše u izvještaju se navodi “da se čini besmisleno mišljenje zapadnoevropskih vlada a povremeno i mišljenje Klintonove administracije, da je bosanski sukob građanski rat za koji treba podijeliti krivicu između Srba, Hrvata i Muslimana.” Navedeno je da argument o “zajedničkoj krivnji” naročito koriste evropske zemlje – posebno Britanija i Francuska – koje su se protivile bilo kakvoj vojnoj intervenciji Zapada u sukobu u Bosni.

U spomenutom izvještaju CIA tvrdi “da su Srbi jedina strana u ratu koja je provodila i dalje provodi sistematske akcije da eliminiše i svaki trag bilo koje druge etničke grupe na osvojenom teritoriju”, te da “sistemska priroda srpskih akcija snažno sugerira da Pale [sjedište pobunjenih Srba u BiH] i vjerovatno Beograd demonstriraju ulogu potpunog uništavanja i rastjerivanja nesrpske populacije sa osvojenih područja”, te dalje da “postoje specifični dokazi da lideri bosanskih Srba, uključujući tu i Radovana Karadžića, znaju za postojanje koncentracionih logora za Muslimane i Hrvate”. Jedan od visoko rangiranih službenika CIA-e je tom prigodom rekao: “Za one koji misle da su sve strane u Bosni jednako krive, ovaj izvještaj dosta devastirajući. Skala zločina koje su počinili Srbi je jako široka. Posebno je važno da je sasvim jasno i nedvosmisleno potvrđeno konkretnim dokazima da je postojala stalna, koherentna i sistematična srpska politika da se na sve moguće načine riješe prvenstveno Muslimana, koristeći pri tome genocid, masovna ubistva, masovna silovanja, torture i zatvaranja u koncentracione logore”. Etničko čišćenje Bošnjaka i Hrvata koje se navodi u izvještaju odvijalo se na području koje “sada kontrolišu Srbi”. To je bilo posebno intenzivno u gradovima: Prijedoru, Zvorniku, Banja Luci, Bijeljini, Foči i Trebinju. U izvještaju je navedeno i da su “Muslimani i Hrvati također počinili zločine, od kojih su neki bili veoma okrutni. Međutim, ovakve akcije nemaju intenzitet, kontinuiranu orkestraciju i obim onoga što su bosanski Srbi učinili”.

Taj izvještaj CIA-e koji je procurio preko jednog višeg službenik te državne agencije nije klasificiran kao alarmantan, a samo s ciljem da ne stimuliše Klintonovu administraciju na aktivniju ulogu u ratu u BiH, te da po svaku cijenu na snazi ostane embargo na oružje snagama ARBiH.