Početna Zanimljivosti Njemačko viđenje početka ustanka u Bosni i Hercegovini 1941. godine

Njemačko viđenje početka ustanka u Bosni i Hercegovini 1941. godine

0
PODIJELI

Već 12. jula 1941. godine, komandant njemačkih snaga na Jugoistoku obavještava potčinjenu komandu da u okolici Nevesinja djeluje ustanički odred jačine 3 000 ljudi, koji se sastoji od “četnika, Srba i komunista”, i da u prvom redu vode borbu protiv “Hrvata i Muslimana, ali i protiv Italijana”. Njemački generali su bili saglasni u ocjeni da je razlog ustanka ustaški teror nad lokalnim srpskim stanovništvom. U izvještaju od 30. jula 1941. godine stoji da je izbio ustanak u zapadnoj Bosni i da su sva mjesta sjeverno od Knina do Bosanskog Petrovca pod kontrolom ustanika te da su se njihove kolone uputile od Bosanskog Grahova prema Bihaću, Livnu i Banja Luci. Iz ovoga se može zaključiti da izvor nije bio sasvim pouzdan, jer se ne navodi da je ustanak počeo u Drvaru 27. jula. General Glez fon Horstenau poslao je 31. jula izvještaj Vrhovnoj komandi Vermahta o stanju u zapadnoj Bosni. U njemu navodi da su hrvatske oružane snage okružile Drvar, ali da ne raspolažu artiljerijom neophodnom za njegovo zauzimanje. Također navodi da predstoji “širenje srpsko – komunističkih nemira”. Prema italijanskom izvještaju od 5. avgusta 1941. godine ustanički pokreti između Bosne i Like počeli su “26. jula u selu Drvar povodom otpuštanja radnika Srba iz mjesne fabrike celuloze”. Osnovnu snagu ustanka činili su radnici fabrike celuloze srpske narodnosti, jer je ovo područje bilo naseljeno isključivo Srbima. Ipak, otpuštanje radnika bio je samo jedan od elemenata razloga ustanka, ali ne i presudan. Istog datuma, 5. avgusta rajhsfirer SS dobio je izvještaj o vojno – političkoj situaciji u Donjoj Štajerskoj i Nezavisnog državi Hrvatskoj. U dijelu koji se odnosi na Drvar, stoji da je u toku “komunistički i srpski ustanički pokret” i da snage hrvatske vojske i ustaša vode borbe protiv ustanika u zapadnoj Bosni i istočnoj Hercegovini. Prema izvještaju, ustanak je popraćen žestokom komunističkom propagandom ustanika. Na osnovu oba dokumenta možemo zaključiti da je ustanak po svom karakteru bio “komunistički i srpski” i da dobija sve šire razmjere. Izvještaj komande Abvera u Beogradu od 8. avgusta 1941. godine, ustanak dovodi u vezu sa njemačkom invazijom na Sovjetski savez, ali u organizacijskom pogledu razlikuje u njemu tri pravca: četnički, komunistički i pljačkaški. Izvještaj navodi i da ustanici u zapadnoj Bosni imaju političku i oružanu podršku Italijana.