Početna Zanimljivosti Vojna odlikovanja bosanskohercegovačkih pukova austrougarske vojske – jedne od najodlikovanijih jedinica Centralnih...

Vojna odlikovanja bosanskohercegovačkih pukova austrougarske vojske – jedne od najodlikovanijih jedinica Centralnih sila

0
PODIJELI

Za dostignuća u ratu veliki moralni efekat na jedinice i pojedince je imala dodjela odlikovanja, sa čime su bile povezane i određene privilegije. Vojnicima su dodjeljivane medalje za hrabrost, dok su oficiri odlikovani ordenom. Medalje za hrabrost su izrađivane od metala, uglavnom bakra, a rjeđe od srebra i zlata ili posrebrenje i pozlaćene. Odlukom cara Franje Josipa I, od 2. septembra 1914. godine, a koja je stupila na snagu 18. septembra, određeno je i da svi oni koji dobiju medalju za hrabrost, budu novčano nagrađeni mjesečnim doplatkom u iznosu od 30 kruna – za zlatnu medalju, 15 kruna – za srebrenu medalju i 7,5 kruna za malu srebrenu medalju II klase. Doplaci su isplaćivani unaprijed, svakog prvog dana u mjesecu. Doplatak se prestajao uplaćivati kada bi primalac medalje umro, ili učinio neko djelo koje bi bilo sudski gonjeno.

Tokom Prvog svjetskog rata bosanskohercegovački pukovi i lovački bataljoni su primili ukupno 35 637 medalja za hrabrost. Od toga je 27 245 pripalo pripadnicima pješadijskih pukova, dok je ostatak od 8 392 medalje pripao lovačkim bataljonima. Bosanskohercegovačkim vojnicima je ukupno dodijejeno 146 zlatnih medalja za hrabrost, od kojih je 57 (39 %) pripalo vojnicima 2. bosanskohercegovačkog puka. Dodjelu medalja je pratio i određeni novčani iznos, koji se isplaćivao mjesečno. Nosilac zlatne medalje je 1918. godine dobijao 197 kruna i 93 helera, velike srebrene medalje I klase 3 krune i 38 helera, male srebrene medalje 2 krune i 88 helera, a dobitnik bronzane medalje 80 helera. Upoređujući broj odlikovanja dodijeljenih bosanskohercegovačkim vojnicima sa brojem odlikovanja ostalih jedinica Centralnih sila, od bosanskohercegovačkih jedinica više odlikovanja su dobili jedino pripadnici 22., 86., 96. i 6. pješadijskog puka austrougarske vojske, te 4. i 14. puka njemačke vojske. Međutim, kada se uzmu u obzir austrougarske jedinice koje su imale status “elitna”, a kome su pripadala i četiri bosanskohercegovačka puka, onda se može utvrditi da je od 1. bosanskohercegovačkog puka odlikovaniji jedino 2. tirolski lovački puk koji je dobio 8 051 medalju za hrabrost. Od bosanskohercegovačkih jedinica najveći broj odlikovanja su dobili vojnici 1. bosanskohercegovačkog puka 7 768 i 2. bosanskohercegovačkog puka 6 880. Broj dodijeljenih medalja je najbolji pokazatelj zbog čega su one važile za elitne jedinice austrougarske vojske.

Na bosanskohercegovačke jedinice danas podsjećaju dvije spomen ploče. U središtu Graca, u počasnoj dvorani crkve Milostivog srca, ranijoj garnizonskoj crkvi, među spomen pločama starih gradskih pukova nalazi se i ploča 2. bosanskohercegovačkog pješadijskog puka, u znak sjećanja na Bitku na Monte Melleti. U Beču, u Vojno – historijskom muzeju, od 1929. godine nalazi se spomen ploča 1. bosanskohercegovačkog puka, kao poklon odruženja oficira i vojnika 1. bosanskohercegovačkog puka. Nekoliko kilometara od Boveca, usred vojničkog groblja na istočnom obronku Rombona, nalazi se spomenik na kojem su uklesani carski strijelac i bosanskohercegovački vojnik, kao predstavnici svih pukova koji su ginuli braneći ovaj masivni napad Italijana. Spomenik je djelo češkog kipara Ladislava Kofraneka.